فهرست مفاهیم کلیدی

آرمان‌شهر

آرمان‌شهر

آرمان شهر یا اتوپیا یا مدینه فاضله، توصیفی تفصیلی با جزئیات از زندگی آرمانی و بهینه بشر در مقیاس جمعی است توصیف کلان از موقعیت جغرافیایی…

مشاهده و انتخاب
آگاهی جامع

آگاهی جامع

مقصود از آگاهی جامع که نهایت سیر انسان قرار داده شده است، ‌اتصال به علم و اراده بی‌نهایت الهی است به گونه ای که هر آنچه را اراده کرد بداند…

مشاهده و انتخاب
آمایش سرزمین

آمایش سرزمین

آمای یعنی آراینده و آمایش اسم مصدر آمای، است به معنی جای دادن با نظم وترتیب؛ آمایش سرزمین چنین تعریف شده است: تخصیص جمعیت و فعالیت به نواحی…

مشاهده و انتخاب
آموزش؛ تدریس؛ آموزش پژوهش‌محور؛ تدریس کارگاهی

آموزش؛ تدریس؛ آموزش پژوهش‌محور؛ تدریس کارگاهی

آموزش= فرآیند یاددهی یادگیری هسته مرکزی آموزش «یادگیری» است و یادگیری یعنی دست‌یابی به اطلاعات لازم در مورد یک پدیده یا مسأله به طوری که…

مشاهده و انتخاب
آموزه

آموزه

آموزه، از جهت لغوی، حاصل مصدر آموختن است به معنی درس، و در اصطلاح، به معنی تعالیم است. آموزه‌های اسلام یعنی تعالیم اسلام هم از جهت فکری، هم…

مشاهده و انتخاب
آینده‌پژوهی؛ روند؛ روندیابی؛ روندسازی

آینده‌پژوهی؛ روند؛ روندیابی؛ روندسازی

آینده‌پژوهی، مجموعه قواعد و فرآیندهایی است که برای تشخیص آینده و تأثیرگذاری بر آن استفاده می‌شود. در آینده‌پژوهی تشخیص روندها و پیشرآن‌ها و…

مشاهده و انتخاب
ابدیت

ابدیت

ابدیت، خروج از بُعد زمان و مکان و تغییرات کاهشی، و حرکت به سمت افزایش به صورت نامحدود است. این مفهوم، فارغ اصلی میان دیدگاه الهی و دیدگاه…

مشاهده و انتخاب
ابواب فقه

ابواب فقه

طبقه بندی و دسته‌بندی روایات و احکام در شکل‌های مختلف بر اساس نوع رابطه میان احکام (جهت خاص تقسیم) مثلاً باب طهارت، صلاه، زکات، حج، جهاد…

مشاهده و انتخاب
اجتهاد

اجتهاد

اجتهاد روش تحقیقی است که برای کشف نظر خداوند به کار می‌رود و اغلب در فضای متن و کشف مراد متن اِعمال می‌شود (قواعد قانون فهمی) و در صورت…

مشاهده و انتخاب
احساس حضور خدا؛ خدا افزا

احساس حضور خدا؛ خدا افزا

تمام تلاش ادیان الهی برای اتصال قلب و دل انسان به خداوند است و فلسفه خلقت انسان، خدایابی اوست؛ قلب و دل، تصور نمی‌کنند بلکه احساس می‌کنند و…

مشاهده و انتخاب
اخلاق حرفه‌ای (با رویکرد آموزش اخلاق)

اخلاق حرفه‌ای (با رویکرد آموزش اخلاق)

عنوان: اخلاق حرفه‌ای (با رویکرد آموزش اخلاق) یا ساختار آموزشی اخلاق مسألۀ بحث: «شاخص عملکرد اخلاقی در فضای سازمانی» چیست؟ چرا و چگونه؟…

مشاهده و انتخاب
اخلاق مَلِکی

اخلاق مَلِکی

مقصود از این اصطلاح، اشاره به قواعد اخلاقی‌ای است که رویکرد عرفانی دارد و در کتاب‌های مرحوم آیت‌الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی قدس سره…

مشاهده و انتخاب
اخلاق؛ اخلاق کاربردی؛ اخلاق حرفه‌ای

اخلاق؛ اخلاق کاربردی؛ اخلاق حرفه‌ای

مقصود از اخلاق، مجموعه قواعد شایستگی‌ها و ناشایستگی‌های رفتاری است (خوب و بد، حسن و قبح، هم در افکار هم در احوال و هم در رفتار) در حیطه علم…

مشاهده و انتخاب
ادراک

ادراک

ادراک= حسی وجدانی که حضور وجودی غیر از خود را در خود می‌یابد اعم از اینکه این وجود دوم، وجود ذهنی باشد یا وجود حقیقی (ادراک حصولی یا ادراک…

مشاهده و انتخاب
ارزش

ارزش

میزان تأثیر یک پدیده در رسیدن به اهداف

مشاهده و انتخاب
استاندارد؛ استانداردسازی؛ کنترل کیفیت

استاندارد؛ استانداردسازی؛ کنترل کیفیت

استاندارد= شاخص‌های لازم برای دست یابی به کیفیتی که مورد نیاز مصرف‌کننده است. کنترل کیفیت= تعیین فرآیندهای لازم برای دست‌یابی به شاخص‌های…

مشاهده و انتخاب
استراتژی؛ راهبرد؛ نگرش استراتژیک؛ نبرد استراتژیک؛ استراتژی کلان

استراتژی؛ راهبرد؛ نگرش استراتژیک؛ نبرد استراتژیک؛ استراتژی کلان

استراتژی= تعیین موقعیت و فرآیند بهینه برای تحقق اهداف در محیط رقابت نگرش استراتژیک= مهارت در دید کلان و چهارچوب‌ها و قواعد نهفته و رصد محیط…

مشاهده و انتخاب
اسلام؛ نگرش و قانون و فرهنگ اسلام؛ اسلام‌شناس

اسلام؛ نگرش و قانون و فرهنگ اسلام؛ اسلام‌شناس

مقصود از اسلام، مجموعه نظام فکری، ‌قانونی و فرهنگی است که توسط پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله از جانب خداوند ارائه شده است. مقصود از نگرش…

مشاهده و انتخاب
اسماء الله

اسماء الله

اسماء و صفات الهی بیش از هزار شمرده شده‌اند و در برخی روایات طبقه‌بندی‌ای بین اسماء ذکر شده است که برخی اسماء اصلی و برخی تبعی شده‌اند

مشاهده و انتخاب
اسماء و صفات الهی

اسماء و صفات الهی

وجود خداوند ظهور و بروز و آثاری مانند علم و قدرت و زیبایی و رحمت و عظمت و بخشش و…دارد، این ظهور و بروزها صفات خداوند هستند و هنگامی که…

مشاهده و انتخاب
الگوریتم

الگوریتم

مراحل قدم به قدم انجام یک کار که دارای تعداد مراحل مشخص و ترتیب لازم باشد و از فعالیت مشخصی شروع و به فعالیت مشخصی ختم می‌شود، الگوریتم…

مشاهده و انتخاب
الگوریتم اجتهاد و منطق فهم دین

الگوریتم اجتهاد و منطق فهم دین

با استفاده از الگوریتم‌‌ها می‌توان روش فقهاء را خودآگاه کرد و با مطالعه تطبیقی و استفاده از منطق نظریه‌پردازی روش اجتهاد را منضبط کرد

مشاهده و انتخاب
الگوی رصد اطلاعات

الگوی رصد اطلاعات

برای تدوین یک برنامه استراتژیک نیاز به الگوی رصد اطلاعات است تا مسیر را برای رسیدن به اهداف و جهت حرکت تدوین شده،‌ هموار و پایدار سازد

مشاهده و انتخاب
امامت، ولایت، عصمت

امامت، ولایت، عصمت

ولایت= رسیدن روح انسان به رتبه ای از وجود که از ادراک و توجه به خود و شؤون خود عبور کرده و جز وجود خداوند و اراده و علم او را نمی‌یابد و…

مشاهده و انتخاب
امر به معروف و نهی‌ از منکر

امر به معروف و نهی‌ از منکر

سیستم کنترل کیفیت اجتماعی اسلام، امربمعروف و نهی‌ازمنکر است. معروف‌ها و منکرها، ‌شاخص‌های استاندارد زندگی هستند و عملیات امربمعروف و نهی از…

مشاهده و انتخاب
انتظار؛ انتظار موعود

انتظار؛ انتظار موعود

انتظار= حالت روحی روانی که پس از ترکیب چهار مؤلفه ایجاد می شود: تشخیص موقعیت بهتر، احساس ناخوشایند از موقعیت جاری، تشخیص امکان دسترسی به…

مشاهده و انتخاب
انسان کامل

انسان کامل

انسان کامل= انسانی که به مقام ولایت (بقاء بعد الفناء) رسیده است و اسفار اربعه او طی شده است سفرهای چهارگانه کمالیه یعنی: عبور از کثرات خلقی…

مشاهده و انتخاب
اولویت‌گذاری

اولویت‌گذاری

تعین ضریب تأثیر هر کدام از مؤلفه‌ها، در رسیدن به هدف در مقطع و موقعیت مشخصی

مشاهده و انتخاب
برنامهٔ آموزش حوزه

برنامهٔ آموزش حوزه

مجموعه اهداف، عناصر و فرآیندهای یاددهی یادگیری (اعم از کمیت و کیفیت متن درسی، روش آموزش استاد، ترتیب متون، شیوه ارزیابی) که برای تربیت…

مشاهده و انتخاب
برنامهٔ زندگی

برنامهٔ زندگی

مجموعه باورها، ارزش‌ها، اهداف، راهبردها، سیاست‌ها و اقداماتی که در کلان زندگی و در مقاطع بزرگ و کوچک زمانی تدوین می‌شود

مشاهده و انتخاب
برنامهٔ فرهنگی؛ مهندسی فرهنگی

برنامهٔ فرهنگی؛ مهندسی فرهنگی

مجموعه اهداف، راهبردها، فرآیندها، سیاست‌ها و اقداماتی که در رابطه با جهت‌دهی به طرز رفتارهای جمعی صورت می‌پذیرد (اعم از جهت‌دهی به باورها و…

مشاهده و انتخاب
بسته‌های آموزشی

بسته‌های آموزشی

مجموعه‌ای شامل: شناسنامه و مشخصات اجرایی کارگاه آموزشی، فعالیت‌های شماره‌دار در طول کارگاه (که به صورت مسأله‌محور به شرکت‌کننده داده…

مشاهده و انتخاب
بسته‌های برنامه‌ای

بسته‌های برنامه‌ای

مجموعه اهداف، راهبردها، فرآیندها، سیاست‌ها و اقداماتی که در مورد یک موضوع یا مسأله باید در عمل تحقق پیدا کند، به همراه تعیین اولویت‌ها و…

مشاهده و انتخاب
بیانیهٔ عرفانِ شیعی

بیانیهٔ عرفانِ شیعی

(معرفی تبیینی[1] رساله لب‌اللباب در سیروسلوک اولی‌الالباب تألیف حضرت علامه آیة الله حاج‌ سید محمد حسین حسینی طهرانی قدس سره) اشاره: اين…

مشاهده و انتخاب
بی‌نهایت

بی‌نهایت

بی‌نهایت در مفهوم ذهنی= ندیدن هر گونه محدودیت (اعم از زمانی، مکانی، کمی، کیفی، جهتی، ارتباطی، اثرگذاری، صوری،…) بی‌نهایت در عالم وجود=…

مشاهده و انتخاب
پارادایم شبکه‌ای

پارادایم شبکه‌ای

پارادایم شبکه‌ای= مبانی روش تحقیق شبکه‌ای که بر اساس مبنای هستی‌شناسانه، معرفت‌شناسانه «حکمت متعالیه» پایه‌ریزی شده است و به بررسی موقعیت…

مشاهده و انتخاب
پارادایم؛ پارادایم‌های سه‌گانهٔ علوم انسانی

پارادایم؛ پارادایم‌های سه‌گانهٔ علوم انسانی

پارادایم= مبانی معرفتی و روشی یک دستگاه فکری در علوم انسانی، سه پارادایم عمده رایج است: پارادایم تجربی (اثبات‌گرا)، پارادایم تفسیری…

مشاهده و انتخاب
تجلّی

تجلّی

تجلّی= ظهور و بروز یک پدیده در ابعاد و زوایا و قالب‌های مختلف به طوری که نمایاننده برخی از پدیده اصلی باشد. «تجلّی» در اصطلاح عرفان، ظهور و…

مشاهده و انتخاب
تحصیل ربّانی

تحصیل ربّانی

موضوع بحث: «روایت عنوان بصری» مسألهٔ بحث: طلب علم و تحصیل فعال، خلاق و مورد رضای خداوند چگونه است؟ (راهبردها) امام صادق علیه‌السلام، در…

مشاهده و انتخاب
تحصیل؛ تحصیل مهارت‌محور؛ تحصیل خلاق

تحصیل؛ تحصیل مهارت‌محور؛ تحصیل خلاق

تحصیل= فرآیند یادگیری تحصیل مهارت محور= یادگیری علم به گونه‌ای که بتواند در عمل از اطلاعات درس برای حل مسائل زندگی جاری و آینده خود و…

مشاهده و انتخاب
تحقیق؛ پژوهش؛ روش تحقیق؛ برنامهٔ تحقیقاتی؛ روش تحقیق شبکه‌ای

تحقیق؛ پژوهش؛ روش تحقیق؛ برنامهٔ تحقیقاتی؛ روش تحقیق شبکه‌ای

تحقیق= فرآیند روشمند کشف و تحلیل اطلاعات برای حل یک مسأله؛ تحقیق، تولید اطلاعات است و نه جمع‌آوری اطلاعات تولید شدهٔ قبلی. روش تحقیق= مراحل…

مشاهده و انتخاب
تحلیل نظریهٔ «حِکمی اجتهادی» حجت‌الاسلام خسروپناه

تحلیل نظریهٔ «حِکمی اجتهادی» حجت‌الاسلام خسروپناه

ردیف محورهای تحلیل و بررسی یک نظریه محتوای نظریه در محورهای چهارده‌گانه ۱ متن نظریه (عبارات اصلی بیان‌کننده نظریه) 1. علم دینی = دانشی که…

مشاهده و انتخاب
تحوّل

تحوّل

تحوّل= ایجاد تغییر در مبانی نگرشی یا روشی به طوری که مجموعه ای از تغییرات را به دنبال خود داشته باشد. تحوّل در سازمان یعنی ایجاد تغییرات…

مشاهده و انتخاب
تربیت؛ تربیت محقق؛ تربیت مدرس؛ تربیت مبلغ

تربیت؛ تربیت محقق؛ تربیت مدرس؛ تربیت مبلغ

تربیت= فرآیند جهت‌دهی به توجه و فعال‌سازی اراده افراد یا سازمانها، برای رسیدن به یک هدف؛ در تعبیری دیگر، تربیت عبارتست از ایجاد تغییرات…

مشاهده و انتخاب
ترجمه؛ ترجمهٔ بلاغی

ترجمه؛ ترجمهٔ بلاغی

ترجمه= تلاش برای همسانی تأثیر متن مبدأ با متن مقصد در مخاطب. ترجمه بلاغی= آشکارسازی موقعیت و مقتضی حال و مقام موجود در متن مبدأ، در متن…

مشاهده و انتخاب
تصمیم؛ تصمیم‌سازی؛ تصمیم‌گیری؛ تصمیم‌گیری الگوریتمی

تصمیم؛ تصمیم‌سازی؛ تصمیم‌گیری؛ تصمیم‌گیری الگوریتمی

تصمیم= فعال شدن اراده برای انجام کاری تصمیم‌ها بر اساس محاسبه نفع و ضرر کارها شکل می‌گیرند لذا تصمیم‌سازی بر اساس محاسبه تمام احتمالات…

مشاهده و انتخاب
تفکر؛ تفکر شبکه‌ای

تفکر؛ تفکر شبکه‌ای

تفکر= فرآیند کشف عناصر و روابط میان عناصر، برای حل یک مسأله؛ اصلی‌ترین عملیات در تفکر، ‌کشف رابطه‌هاست. تفکر شبکه‌ای= تلاش برای کشف روابط…

مشاهده و انتخاب
تمدن؛ تمدن‌سازی؛ سازه‌های تمدنی

تمدن؛ تمدن‌سازی؛ سازه‌های تمدنی

تمدن= زندگی جمعی در ساختارها و سیستم‌های بهم پیوسته معرفتی، قانونی و فرهنگی به طوری که منجر به ارتقاء معرفت و کیفیت زندگی شود. تمدن‌سازی=…

مشاهده و انتخاب
توحید

توحید

توحید به عنوان یک حقیقت وجودی= بی‌نهایت بودن وجود خداوند توحید به عنوان یک دیدگاه= باور به علم و قدرت و حیات بی‌نهایت خداوند که به سبب…

مشاهده و انتخاب
توسعه و پیشرفت و مدل‌های آن

توسعه و پیشرفت و مدل‌های آن

توسعه و پیشرفت= فرآیند تغییر مثبت در نگرش، احساس و مهارت‌های جمعی افراد جامعه برای ایجاد کیفیت برتر پایدار در زندگی. بر اساس نوع تغییر و…

مشاهده و انتخاب
جهانی‌سازی

جهانی‌سازی

فرآیند ایجاد همسانی در نگرش‌ها، احساس‌ها و رفتارها در زندگی کل مردم جهان. جهانی‌سازی در اصطلاح فعلی یعنی تلاش برای حاکم شدن باورها…

مشاهده و انتخاب
چشم‌انداز

چشم‌انداز

چشم انداز، اعلامیه جهت گیری سازمان و بیانگر هویت، آرمان و شاخص‌های رسیدن به آن است. چشم انداز آرزوهای مدیریت را توصیف کرده، تصویری از مقصد…

مشاهده و انتخاب
حجاب

حجاب

مدل پوشش حداکثری که زمینه‌ساز توانمندی در مدیریت احساس در زن‌ها و مردهاست. (کارگاه «نگرشی دیگر به حجاب»)

مشاهده و انتخاب
حق

حق

حق به عنوان یک امر وجودی= وجود ثابت مستقل و خودبنیاد. حق به عنوان یک امر ارتباطی میان پدیده‌ها= توانمندی که هر پدیده برای رسیدن به کمال خود…

مشاهده و انتخاب
حکمت و عرفان

حکمت و عرفان

موضوع بحث: مقصود از «حکمت و عرفان» که تعیین‌کننده رویکرد معرفتی مباحث می‌باشد چیست؟ (اسلاید «حکمت و عرفان شیعی») (مقالهٔ «بیانیهٔ عرفان…

مشاهده و انتخاب
حکومت اسلام

حکومت اسلام

مدل و فرآیند مدیریت کلان اجتماعی بر اساس نگرش، ‌قانون و فرهنگ اسلام که توسط یک دین‌شناس ربانی اِعمال می‌شود

مشاهده و انتخاب
حلقه‌های معرفت

حلقه‌های معرفت

مجموعه‌ای از مخاطبین که به همراه استاد، به دنبال تحقق سرفصل‌های دوره معرفت و زندگی هستند

مشاهده و انتخاب
حوزه علمیه و اسلام‌شناسی

حوزه علمیه و اسلام‌شناسی

حوزه علمیه، سازمانی است که متکفل فهم دین، نشر دین، دفاع از دین و زمینه‌سازی برای اقامه دین است و متصدی آموزش و تحقیق در رشته اسلام‌شناسی با…

مشاهده و انتخاب
حیات طیبه؛ سبک زندگی

حیات طیبه؛ سبک زندگی

حیات طیبه= زندگی ایده‌آل و بهینه (دلچسب) که نتیجه و خروجی ایمان و عمل صالح است. «عمل صالح» یعنی رفتار شایسته متناسب با باور. نقشه «اعمال…

مشاهده و انتخاب
خلاقیت؛ نوآوری؛ تولید علم

خلاقیت؛ نوآوری؛ تولید علم

خلاقیت= فرآیند فکری که منجر به کشف عناصر و روابط نادیده می‌شود. نوآوری= فرآیند فکری خلاقانه که منجر به تولید محصولی جدید و قابل مصرف…

مشاهده و انتخاب
خودآگاه‌سازی

خودآگاه‌سازی

فعال‌سازی توجه به مراحل قدم به قدم انجام یک کار به طوری که حالات مختلف ممکن برای انجام هر مرحله بررسی شده و حالت بهینه انتخاب شود

مشاهده و انتخاب
دستگاه فکری

دستگاه فکری

مجموعه گزاره‌های توصیفی که شامل موارد زیر باشد: مبانی هستی‌شناسانه، معرفت‌شناسانه، روش‌شناسانه تعریف مفاهیم پایه توصیف قوانین پایه روش…

مشاهده و انتخاب
دنیا

دنیا

دنیا= رتبه ای از وجود که محدودیت حداکثری دارد (محدود به ابعاد نُه‌گانه زمان، مکان، کمیت، کیفیت، جهت، اجزاء، روابط، اثرگذاری، اثرپذیری است.)…

مشاهده و انتخاب
دین به مثابه سیستم

دین به مثابه سیستم

منتشر شده در:ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت، سال پنجم شماره ۱ (پیاپی ۴۹، فروردین ۱۳۸۹) صفحهٔ: ۶۶ و ۶۷ ۱. شما در کتاب «نگرش سیستمی به دین»…

مشاهده و انتخاب
دین؛ دین‌شناسی؛ دین‌حداقلی؛ دین حداکثری؛ مدیریت دین؛ دین میان‌رشته‌ای

دین؛ دین‌شناسی؛ دین‌حداقلی؛ دین حداکثری؛ مدیریت دین؛ دین میان‌رشته‌ای

دین= علم ابراز شده خداوند به بشر؛ بیان معادلات حرکت انسان در شبکهٔ هستی برای اتصال به خداوند؛ نظام فکری، قانونی و فرهنگی ای که از جانب…

مشاهده و انتخاب
رابطهٔ عرفان با مدل‌سازی و تمدن‌سازی

رابطهٔ عرفان با مدل‌سازی و تمدن‌سازی

[عنوان دیگر:ظرفیت و نقش عرفان اسلامی برای مدل‌سازی کلان (الگوی پیشرفت اسلامی)عنوان به چاپ رسیده: فقه برای مدل‌سازی بهینه نیازمند عرفان است]…

مشاهده و انتخاب
رسالات الله

رسالات الله

رسالات الله= ماموریت‌هایی که خداوند برعهده پیامبران و اولیاءش گذاشته است که ماموریت رساندن کامل و صحیح پیام‌های خداوند به بشریت است

مشاهده و انتخاب
رسالت

رسالت

«رسالت» (mission) در اصطلاح علم مدیریت= فلسفه وجودی یک سازمان رسالت، پاسخ به این سؤال است که این مجموعه چرا به وجود آمده است و به دنبال…

مشاهده و انتخاب
رسانه؛ رسانه اثربخش؛ تبلیغ؛ تبلیغ کاربردی

رسانه؛ رسانه اثربخش؛ تبلیغ؛ تبلیغ کاربردی

رسانه= ابزار انتقال پیام (اعم از اشخاص، متون، نمادها، موقعیت‌ها، صوت یا تصویر) رسانه اثربخش= ابزار و مدلی در بسته‌بندی پیام که سبب تغییر در…

مشاهده و انتخاب
روح؛ گسترش روحی

روح؛ گسترش روحی

روح= مرتبه ای از وجود که منشأ اراده و آگاهی است. جنس روح، اراده و حضور است. گسترش روحی= تلاش برای شدت یافتن اراده و آگاهی تا اتصال به…

مشاهده و انتخاب
روش تألیف و تدوین متون آموزشی

روش تألیف و تدوین متون آموزشی

تألیف متن آموزشی با تألیف کتاب پژوهشی یا تألیف یافته‌ها و تاملات، متفاوت است؛ در متن آموزشی علاوه بر تعیین اهداف متناسب با ادراک…

مشاهده و انتخاب
روش؛ روش‌شناسی

روش؛ روش‌شناسی

روش= چگونگی انجام قدم به قدم یک عمل به طوری که به نتیجه برسد. روش‌شناسی یا متدولوژی= توصیف و تبیین روش‌های موجّه در فعالیت‌های علمی و عملی…

مشاهده و انتخاب
رویکرد

رویکرد

رویکرد یا approach= زاویه دیدی که از آن زاویه به موضوع نگاه می‌شود. عینک علمی که برای بررسی موضوع به چشم زده می‌شود و پاسخ این سؤال که: از…

مشاهده و انتخاب
رویکرد استراتژیک به دین

رویکرد استراتژیک به دین

موضوع بحث: «رویکرد استراتژیک به دین» چیست؟ چرا لازم است؟ چگونه انجام می‌شود؟ مسألهٔ بحث: آیا گزاره‌های دین، در مقیاس خُرد و فردی معنادار…

مشاهده و انتخاب
زندگی

زندگی

زندگی= مجموعه فعالیت‌های فکری، احساسی و رفتاری فردی و جمعی که برای رفع نیازها و رسیدن به اهداف صورت می‌پذیرد. شاخص زنده بودن و زندگی کردن…

مشاهده و انتخاب
زیارت

زیارت

زیارت= برقراری ارتباط ادراکی بین فرد و یک منبع ادراکی برتر؛ احساس حضور مَزور در قلب زائر به همراه حس محبت و عظمت

مشاهده و انتخاب
سازه و ساختار

سازه و ساختار

سازه= الگو یا روابط ملموس یا ناملموس بین اجزای یک پدیده؛ چهارچوب، محورها، ستون‌ها و پایه‌های یک پدیده، که دارای ارتباط خاصی با یکدیگر هستند…

مشاهده و انتخاب
سامانه موضوعات و مسائل؛ موضوع‌‌شناسی؛ شبکه مسائل

سامانه موضوعات و مسائل؛ موضوع‌‌شناسی؛ شبکه مسائل

شبکه مسائل= مجموعه مسائلی که از تحلیل ابعاد و روابط مختلف یک موضوع، به دست می‌آید که با پاسخگویی به آنها می‌توان دید حداکثری به موضوع پیدا…

مشاهده و انتخاب
سطوح فهم و ادراک

سطوح فهم و ادراک

مسألهٔ بحث: «فهم و ادراک» چیست؟ چگونه حاصل می‌شود؟ و چگونه عمق پیدا می‌کند؟ (اسلاید «لایه‌های فهم و ادراک») پیش‌فرض‌ها: این بحث در…

مشاهده و انتخاب
سلوک إلی الله

سلوک إلی الله

تلاش فکری، احساسی، رفتاری برای ایجاد حس حضور خداوند در قلب و گسترش یافتن این حس به سوی حس حضور بی‌نهایت سلوک یک حرکت ادراکی قلبی است…

مشاهده و انتخاب
سیاست

سیاست

سیاست= اِعمال اراده برای مدیریت کلان جامعه

مشاهده و انتخاب
سیر مطالعاتی

سیر مطالعاتی

تعیین تعداد، مراحل و کیفیت ارتباط با منابع مطالعاتی

مشاهده و انتخاب
سیستم؛ نگرش سیستمی؛ نگرش سیستمی به دین؛ سیستم‌های دینی

سیستم؛ نگرش سیستمی؛ نگرش سیستمی به دین؛ سیستم‌های دینی

سیستم= مجموعه اجزاء مرتبط با یکدیگر که منجر به تولید اثری می‌شوند. نگرش سیستمی= بررسی یک پدیده در ضمن کل و در ضمن فرآیندهای بیرونی و درونی…

مشاهده و انتخاب
شاخص

شاخص

شاخص= صفت یا اثر قابل‌اندازه‌گیری که سبب تعیین موقعیت یک پدیده در موضوع مورد نظر می‌شود

مشاهده و انتخاب
شبکهٔ موضوعات و مسائل

شبکهٔ موضوعات و مسائل

(تفصیل بحث در: «نقشهٔ موضوعات و مسائل»)

مشاهده و انتخاب
شبکهٔ نیازها

شبکهٔ نیازها

(تفصیل بحث در: «مدل نیازها»)

مشاهده و انتخاب
شبکهٔ هستی

شبکهٔ هستی

موضوع بحث: «شبکهٔ هستی» چیست؟ چرا و چگونه؟ مسألهٔ بحث: برای انجام یک تحقیق معتبر، نیاز به تشخیص موقعیت پدیده در کل شبکهٔ هستی داریم نقشه…

مشاهده و انتخاب
شبکه؛ شبکه هستی؛ انسان شبکه‌ای؛ عدل شبکه‌ای؛ زندگی شبکه‌ای

شبکه؛ شبکه هستی؛ انسان شبکه‌ای؛ عدل شبکه‌ای؛ زندگی شبکه‌ای

شبکه= مجموعه اجزاء بهم پیوسته که به طور مستمر در حال تبادل اثر با یکدیگر هستند. شبکه هستی= نقشه عالم وجود به صورت نقاط و روابط بهم‌پیوسته…

مشاهده و انتخاب
شبیه‌سازی

شبیه‌سازی

تولید یک نمونه واقعی از یک پدیده در مقیاس کوچکتر برای بررسی واکنش آن به محرک‌ها و در نتیجه، پیش‌بینی نتایج و آثار پدیده در مقیاس واقعی خود

مشاهده و انتخاب
شهادت

شهادت

شهادت= قرار گرفتن در رتبه ای از عالم وجود که احاطه بر کثرات مادی و برزخی دارد، بواسطه عبور از تعلق به خود

مشاهده و انتخاب
ضیافت اندیشه

ضیافت اندیشه

دوره‌های آموزشی حضوری ویژه اساتید اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها که عناوین زیر را پوشش می‌دهند: نظام سیاسی اسلام، تعلیم و تربیت، معرفت‌شناسی و…

مشاهده و انتخاب
طبقه‌بندی علوم

طبقه‌بندی علوم

مدل ارتباطی میان شاخه‌های مختلف علوم و محوربندی آنها در شاخه‌های کلی و جزیی. مدل‌های مختلفی بر اساس منطق علمی یا مراجعات کاربران، عرضه شده…

مشاهده و انتخاب
ظاهر و باطن

ظاهر و باطن

ظاهر= رتبه وجود مادی پدیده‌ها که محسوس و ملموس برای حواس بشری است. باطن= منشأ و منبع غیرمادی ظهور و بروزهای مادی هر پدیده و موقعیت او در…

مشاهده و انتخاب
عبودیت

عبودیت

رتبه ای ادراکی که در آن احساس وابستگی مطلق ذاتی کل وجود انسان را فرا می‌گیرد و خود را ظهور و بروزی از علم و اراده و حیات الهی می‌یابد…

مشاهده و انتخاب
عدالت

عدالت

موضوع بحث: «عدالت» چیست؟ و چگونه؟ (مقالهٔ منتخب: «مفهوم و ماهیت عدالت اجتماعی با رویکرد اسلامی») مسألهٔ بحث: چگونه می‌توان حق هر موجودی را…

مشاهده و انتخاب
عرصه های پیشرفت

عرصه های پیشرفت

عرصه های پیشرفت: در تدوین الگوی اسلامی پیشرفت، چه عرصه‌هایی عرصه‌های زیرساختی هستند و به عنوان پیشران‌ها در الگو محسوب می‌شوند؟

مشاهده و انتخاب
عرفان، شهود و عرفان شیعی فقاهتی

عرفان، شهود و عرفان شیعی فقاهتی

«عرفان» به عنوان یک «ادراک» عبارتست از: شهود قلبی وجود بی‌نهایت خداوند (مقام ولایت)؛ و به عنوان یک «روش» عبارتست از: جاری ساختن ارادهٔ…

مشاهده و انتخاب
عقل، عقلانیت و رشد عقلی و عقل جمعی

عقل، عقلانیت و رشد عقلی و عقل جمعی

عقل= رتبه ای از روح که توان عبور از ابعاد مادی، و انتزاع و ادراک کلیات را دارد. عقلانیت نظری= مبتنی کردن باورها بر شواهد و استدلال‌های…

مشاهده و انتخاب
علم دینی

علم دینی

قرائت‌های مختلفی در توصیف علم دینی و تبیین امکان آن صورت گرفته است، مقصود ما از علم دینی «بسته‌های موضوعی فرآیندمحور از گزاره‌های وحیانی»…

مشاهده و انتخاب
علوم انسانی

علوم انسانی

علوم انسانی علومی هستند که به فهم، توصیف و تبیین رفتارهای انسان در حیطه‌های فردی، جمعی، تاریخی، تمدنی و ماورائی می‌پردازند و این پردازش در…

مشاهده و انتخاب
علوم انسانی اسلامی

علوم انسانی اسلامی

علوم انسانی اسلامی مجموعه گزاره‌های وحیانی است که به توصیف و تبیین و توصیه نسبت به رفتارهای انسان در حیطه‌های مختلف پرداخته است + دلالت‌های…

مشاهده و انتخاب
فرآیند؛ منطق فرآیندها

فرآیند؛ منطق فرآیندها

فرآیند= مجموعه فعالیتهای متوالی و مرتبط که محصول خاصی را بوجود می آورند. منطق فرآیندها= تمرکز بر کشف فعل‌وانفعالات در یک سیستم و تعریف یا…

مشاهده و انتخاب
فطرت

فطرت

ویژگی‌های فکری، احساسی و رفتاری که در اصل وجود انسانها به طور عام وجود دارد. (در ساختار خلقت نهاده شده است)

مشاهده و انتخاب
فقه تمدنی

فقه تمدنی

موضوع بحث: «فقه و اخلاق تمدنی» چیست؟ چرا؟ و چگونه؟ (اسلاید «فقه تمدنی») مسألهٔ بحث: روش دست‌یابی به نظر اسلام در مورد فرآیندهای زندگی…

مشاهده و انتخاب
فقه؛ فقه اکبر؛ فقه جواهری

فقه؛ فقه اکبر؛ فقه جواهری

فقه به معنی عام= دانش دین‌شناسی؛ و به معنی خاص= نظام قانونی و حقوقی اسلام فقه‌اکبر= دانش رشد و تعالی قلب و روح و باطن، که هدف اصلی دین و…

مشاهده و انتخاب
فلسفه و حکمت؛ حکمت صدرایی؛ فلسفه‌های مضاف

فلسفه و حکمت؛ حکمت صدرایی؛ فلسفه‌های مضاف

علم فلسفه، مجموعه گزاره‌های توصیفی از قواعد عام حاکم بر عالم وجود و بررسی استدلالی خصوصیات مراتب عالم هستی می‌باشد

مشاهده و انتخاب
فهم؛ سطوح فهم و ادراک

فهم؛ سطوح فهم و ادراک

فهم = آگاهی حاصل از کشف روابط . فهم دارای سطوح پنجگانه زیر است: سطح اولیه، سطح کاربردی، سطح تحلیلی، سطح استدلالی، سطح خلاق

مشاهده و انتخاب
قطب علمی

قطب علمی

قطب علمی : فعالیت سازمان‌یافته گروهی از اعضای هیات‌علمی در یک مؤسسه است که با برتری در یک زمینه علمی - تخصصی شناخته می‌شود

مشاهده و انتخاب
کارآمدی

کارآمدی

کارآمدی یعنی توازن میان هزینه‌ها، دست‌آوردها و نیازها. و آن یعنی تولیدِ برنامه، نیازی را برطرف کند که

مشاهده و انتخاب
کاربرد منطق فازی در تحلیل گزاره‌های دینی

کاربرد منطق فازی در تحلیل گزاره‌های دینی

منتشر شده در:فصلنامهٔ آینهٔ معرفت، پاییز ۱۳۸۳، شماره ۴ چکیده: گزاره‌های دین، در موضوعات مختلف، تعابیر و توصیفات متنوعی را ارائه داده است…

مشاهده و انتخاب
کاربردی؛ عملیاتی؛ کاربردی‌سازی

کاربردی؛ عملیاتی؛ کاربردی‌سازی

مقصود از کاربرد، ایجاد اثر در حل یک مسأله است و مقصود از کاربردی سازی، تلاش برای ارتباط میان اطلاعات و آثار آن در صحنه زندگی است

مشاهده و انتخاب
کارگاه آموزشی

کارگاه آموزشی

کارگاه آموزشی محیطی است که در آن یادگیری به صورت انتقال اطلاعات انجام نمی‌شود بلکه شرکت‌کننده باید با تفکر خود به حل مسأله برسد

مشاهده و انتخاب
کارگاه های نگرشی دیگر

کارگاه های نگرشی دیگر

مجموعه‌ای از کارگاه‌های آموزشی که ماموریت آنها اصلاح و ارتقاء دید مخاطب نسبت به «مفاهیم دینی» است مانند نگرشی دیگر به مهدویت، حجاب، زیارت

مشاهده و انتخاب
کانون تفکر

کانون تفکر

مجموعه‌ای از صاحب‌نظران در رشته‌های مختلف که با دید آینده‌نگرانه و آینده‌سازانه، امور مورد نظرشان را رصد می‌کنند و با شبیه‌سازی سناریوهای…

مشاهده و انتخاب
کنترل کیفیت

کنترل کیفیت

می‌توان سازه‌های اصلی یک سیستم کنترل کیفیت را در موضوعات مختلف، با استخراج شاخص‌ها و فرآیندهایی که در دین راجع به آن موضوع آمده طراحی نمود

مشاهده و انتخاب
کنترل و پیش‌بینی

کنترل و پیش‌بینی

کنترل= دست‌یابی به تابع محرک – پاسخ یعنی کشف اینکه در پدیده مورد نظر، چه محرک‌هایی وجود دارد و هر محرکی چه عکس‌العملی را در پدیده به وجود…

مشاهده و انتخاب
لقاء الله

لقاء الله

ادراک قلبی حضور خداوند، علم و قدرت و حیات بی‌انتهای الهی و مشاهده تجلی کل هستی از ذات اقدس او

مشاهده و انتخاب
مأموریت

مأموریت

پاسخ یک مجموعه یا سازمان به این سؤال: ما دقیقا باید چه فعالیتی را انجام دهیم؟

مشاهده و انتخاب
مبانی و مبادی تصوری و تصدیقی

مبانی و مبادی تصوری و تصدیقی

برای توضیح و تفسیر یا تبیین یک نظریه، باید مفاهیم مرتبط و موثر در شکل‌گیری آن نظریه را به شماره و به وضوح تعریف کرد (مبانی تصوری)، و روش به…

مشاهده و انتخاب
مبنا و اصل موضوعی

مبنا و اصل موضوعی

مبنا= قاعده، قانون و ضابطه‌ای که صحت آن در علم دیگری اثبات شده است و در بررسی موضوع و پدیده مورد نظر از آن استفاده می‌شود

مشاهده و انتخاب
مدل؛ مدل‌سازی؛ مدل‌های عملیاتی

مدل؛ مدل‌سازی؛ مدل‌های عملیاتی

مدل= شبیه‌سازی واقعیت به طوری‌که ورودی، ‌خروجی و پردازش لازم برای تبدیل ورودی به خروجی (تابع تبدیل) مشخص شود. مدل‌ها می‌توانند فرآیندهای…

مشاهده و انتخاب
مدیریت احساس

مدیریت احساس

مدیریت احساس= تنظیم اراده و برانگیختگی برای بروز یک رفتار. در مدیریت احساس، عامل کنترل‌کننده محاسبات نفع‌وضرری است که توسط عقل انجام می‌شود

مشاهده و انتخاب
مدیریت توسعه معرفت

مدیریت توسعه معرفت

کارگاهی آموزشی که در آن به تدوین برنامه خودآموزی و یادگیری مستمر در طول زندگی می‌پردازد؛ چه موضوعات و مسائلی را باید برای زندگی و آینده‌های…

مشاهده و انتخاب
مشاوره و مشاوره اثربخش

مشاوره و مشاوره اثربخش

مشاوره= فرآیند تسهیل دست‌یابی به بهترین تصمیم توسط مراجعه‌کننده مشاوره‌ای اثربخش است که مشاور ابتدا بتواند مراجع را مطمئن کند که وضعیت او…

مشاهده و انتخاب
مطالعهٔ تطبیقی

مطالعهٔ تطبیقی

مقایسه دو یا چند چیز با یکدیگر برای کشف نقاط مشترک و نقاط اختلاف و دست‌یابی به علت اختلاف و استفاده از این اطلاعات برای تصمیم‌گیری در مورد…

مشاهده و انتخاب
معاد؛ قیامت

معاد؛ قیامت

معاد= حرکت جبری جوهری موجودات در عبور از خود و مشاهده استقلالی کثرات، به مشاهده منشأ تجلی و فیض الهی و وابستگی مطلق موجودات به او نحوه…

مشاهده و انتخاب
معادلات حرکت

معادلات حرکت

موضوع بحث: منظور از اصطلاح «معادلات حرکت» در این مباحث چیست؟ مسألهٔ بحث: چگونه می‌توان برای زندگی انسان در شبکه هستی که با مؤلفه‌ها و عناصر…

مشاهده و انتخاب
معادله؛ تابع حرکت؛ معادلات حرکت انسان در شبکه هستی

معادله؛ تابع حرکت؛ معادلات حرکت انسان در شبکه هستی

معادله= تعیین کمیت، کیفیت و جهت رابطه بین متغیرهای مختلف برای تحقق یک اثر تابع= دقیق‌سازی نحوه تبعیت یک یا چند متغیر از یک یا چند متغیر…

مشاهده و انتخاب
معتبرسازی و موجه‌سازی ادراکات

معتبرسازی و موجه‌سازی ادراکات

به سبب توانایی ذهن برای تولید مفاهیم و تصاویر غیرواقعی با ترکیب اجزایی که از مفاهیم واقعی جدا کرده است، خطا در ادراکات انسان به وجود می‌آید…

مشاهده و انتخاب
ملکوت و عالم خزائن

ملکوت و عالم خزائن

ملکوت= رتبه ای از عالم وجود که مجرّد از ماده است و تمام مراتب تجرد از برزخ و قیامت و لاهوت را در بر می‌گیرد، و منشأ تمام پدیده‌ها و…

مشاهده و انتخاب
منطق فازی

منطق فازی

منطقی که دستگاه محاسباتی آن دو ارزشی (فقط صادق یا فقط کاذب، صفر یا یک) نیست بلکه طیفی است و درصد و شدت و ضعف و نسبتهای ترکیبی را نیز محاسبه…

مشاهده و انتخاب
مهارت‌محوری

مهارت‌محوری

مهارت محوری= هدف‌گذاری آموزش و فرآیندهای توسعه و پیشرفت، برای رسیدن به مهارت استفاده از اطلاعات در عمل، نه صِرفا آگاهی و دانش‌بنیانی. موضوع…

مشاهده و انتخاب
مهدویت

مهدویت

مهدویت= نظریه اسلام نسبت به سرانجام انسان در دنیا و سرنوشت بشریت و پایان تاریخ. (مقالهٔ «نقش انتظار در تولید سیستم‌های دینی»)

مشاهده و انتخاب
نرم‌افزار؛ نرم‌افزار تمدنی

نرم‌افزار؛ نرم‌افزار تمدنی

نرم‌افزار= بسته‌ای که فرآیندهای تحقق یک اثر را ارائه می‌کند. نرم‌افزار تمدنی= تعریف مجموعه فرآیندهای بهم‌پیوسته‌ای که سبب شکل‌گیری تمدن…

مشاهده و انتخاب
نظام؛ نظام‌سازی

نظام؛ نظام‌سازی

نظام= سیستم کلان مانند نظام اقتصادی نظام‌سازی= طراحی سیستم‌های کلان و تعیین ورودی، خروجی و پردازش سیستم

مشاهده و انتخاب
نظریه؛ نظریه پردازی؛ کرسی‌های نظریه پردازی

نظریه؛ نظریه پردازی؛ کرسی‌های نظریه پردازی

نظریه‌پردازی = تلاش معرفتی موجّه برای دست‌یابی به نظریه که عبارتست از: بسته معرفتی ارائه‌دهنده چیستی چرایی یا چگونگی یک پدیده

مشاهده و انتخاب
نقش انتظار در تولید سیستم‌های دینی

نقش انتظار در تولید سیستم‌های دینی

ارائه به: همایش هفتمین گفتمان مهدویت منتشر شده در: مجموعه مقالات گفتمان مهدویت فصلنامه تخصصی مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام، ربیع…

مشاهده و انتخاب
نقشه؛ نقشه‌شناسی؛ نقشه جامع؛ نقشه راه

نقشه؛ نقشه‌شناسی؛ نقشه جامع؛ نقشه راه

نقشه= ترسیم اجزاء و روابط میان آنها در سطوح و ابعاد مورد نظر، به طوری که کل موضوع، در یک نگاه مورد تحلیل (تجزیه و ترکیب) قرار گیرد و…

مشاهده و انتخاب
نگرش آینده‌پژوهانه

نگرش آینده‌پژوهانه

موضوع بحث: هویت آینده‌پژوهی و اشاره‌ای به تاریخچه و روش‌های آن (اسلاید «کارگاه آشنایی با آینده‌پژوهی») (اسلاید «آینده‌نگاری: ساحت کاربردی…

مشاهده و انتخاب
نگرش سیستمی به دین

نگرش سیستمی به دین

موضوع بحث: «نگرش سیستمی» چیست؟ چه کاربرد و کارآمدی دارد؟ «نگرش سیستمی به دین» یعنی چه؟ (برای تفصیل بحث رجوع کنید به کتاب: «نگرش سیستمی به…

مشاهده و انتخاب
نگرش، قانون و فرهنگ دین

نگرش، قانون و فرهنگ دین

مسألهٔ بحث: «نقشه کلان محتوای دین» چیست؟ محورهای کلان محتوایی – نگرش، قانون، اخلاق و فرهنگ فرضیهٔ بحث: الف. مجموعه آیات و روایات در یک…

مشاهده و انتخاب
نیاز؛ نیازسنجی؛ مدل نیازها؛ شبکهٔ نیازها

نیاز؛ نیازسنجی؛ مدل نیازها؛ شبکهٔ نیازها

نیاز= احساس تمایل و کشش به سوی داشتن چیزی در خود (اتحاد وجودی با منبع رفع نیاز) نیازسنجی= فرآیند کشف نیازهای جامعه هدف، به طوری که منجر به…

مشاهده و انتخاب
هویت

هویت

هویت= مجموعه خصوصیات، صفات و موقعیت‌های فکری، احساسی، رفتاری و ارتباطی است که سبب می‌شود فرد نقش خودش را در زندگی فعلی و آینده‌اش و در فضای…

مشاهده و انتخاب
هویت مدرنیته و پُست مدرنیسم؛ هویت تکنولوژی؛ هویت جهانی‌سازی

هویت مدرنیته و پُست مدرنیسم؛ هویت تکنولوژی؛ هویت جهانی‌سازی

تغییرات دوران مدرنیته چرا اتفاق افتاد و آیا رشد و توسعه آن، سعادت نهایی بشر را فراهم می‌سازد و آیا برای دیگر جوامع بشری قابل توصیه است؟

مشاهده و انتخاب
وحدت در کثرت؛ کثرت در وحدت

وحدت در کثرت؛ کثرت در وحدت

وحدت= خصوصیت وجودی یکپارچگی که قابل تجزیه و تقسیم نیست. کثرت= خصوصیت وجودی‌ای که حد و مرز، ابعاد و زوایا، اجزاء و روابط از آن انتزاع…

مشاهده و انتخاب
ولایت‌فقیه؛ ولایت مطلقه

ولایت‌فقیه؛ ولایت مطلقه

ولایت فقیه= مدیریت دین‌شناس ربّانی بر جامعه و جواز دخل و تصرف او در کلیه امور فردی و اجتماعی که برای حرکت جامعه به سمت اهداف دین لازم است…

مشاهده و انتخاب